Przypisywanie wartości do zmiennych
Zmienna to miejsce, w którym przechowujemy dane. Możemy zapisać do niej liczbę albo tekst. Znak = w Pythonie oznacza przypisanie wartości.
Przykład
imie = "Ania" wiek = 15 ocena = 5
Ważne
- Tekst zapisujemy w cudzysłowie.
- Liczby zapisujemy bez cudzysłowu.
- Nazwa zmiennej nie może zaczynać się od cyfry.
Ćwiczenie
Utwórz zmienne: miasto, wzrost, ulubiona_liczba.
Wyświetlanie danych – print()
Funkcja print() służy do wypisywania danych na ekranie. Możemy wypisywać tekst, liczby i zmienne.
Przykład
imie = "Ola"
print(imie)
print("Cześć!")
print(123)
Ćwiczenie
Utwórz zmienną szkola i wypisz jej wartość. Potem wypisz tekst: Uczę się Pythona.
Pobieranie danych – input()
Funkcja input() pozwala pobrać dane od użytkownika. To, co wpisze użytkownik, zostaje zapisane jako tekst.
Przykład
imie = input("Podaj imię: ")
print("Cześć", imie)
Pamiętaj
input() zawsze zwraca tekst. Nawet jeśli użytkownik wpisze 15, Python potraktuje to jak napis.
Ćwiczenie
Napisz program, który zapyta o ulubiony kolor i wypisze: Twój kolor to ...
Zamiana tekstu na liczbę – int()
Jeśli chcemy wykonywać działania matematyczne, tekst z input() trzeba zamienić na liczbę całkowitą. Służy do tego int().
Przykład
wiek = int(input("Podaj wiek: "))
print(wiek + 1)
Ćwiczenie
Napisz program, który pobierze dwie liczby i wypisze ich sumę.
Warunki – if i else
Instrukcja if pozwala sprawdzić warunek. Jeśli warunek jest prawdziwy, program wykona dany fragment kodu. else oznacza: w przeciwnym razie.
Przykład
liczba = int(input("Podaj liczbę: "))
if liczba > 0:
print("Dodatnia")
else:
print("Niedodatnia")
Ważne
W Pythonie po if i else używamy dwukropka, a kod w środku musi mieć wcięcie.
Ćwiczenie
Napisz program, który sprawdzi, czy liczba jest parzysta.
Pętla for i range()
Pętla for pozwala powtarzać kod wiele razy. Funkcja range() tworzy zakres liczb.
Przykład
for i in range(5):
print(i)
Inny przykład
for i in range(1, 6):
print(i)
Jak działa range()
- range(5) daje liczby od 0 do 4
- range(1, 6) daje liczby od 1 do 5
- koniec zakresu nie jest wliczany
Ćwiczenie
Napisz program, który wypisze liczby od 1 do 10 oraz liczby parzyste od 2 do 20.
Pętla for po stringu
Możemy przechodzić pętlą po każdym znaku tekstu. To bardzo przydaje się przy liczeniu liter i analizie napisu.
Przykład
tekst = "Python"
for znak in tekst:
print(znak)
Ćwiczenie
Napisz program, który policzy, ile razy litera a występuje w podanym tekście.
Dzielenie tekstu na słowa – split()
Metoda split() dzieli tekst na listę słów. To podstawa wielu zadań tekstowych.
Przykład
tekst = "Ala ma kota" slowa = tekst.split() print(slowa)
Wynik
['Ala', 'ma', 'kota']
Ćwiczenie
Napisz program, który policzy, ile słów jest w zdaniu wpisanym przez użytkownika.
Zmiana wielkości liter – lower() i upper()
lower() zamienia tekst na małe litery, a upper() na wielkie litery. Dzięki temu łatwiej porównywać teksty.
Przykład
tekst = input("Podaj tekst: ")
print(tekst.lower())
print(tekst.upper())
Dlaczego to ważne?
Jeśli użytkownik wpisze Python, PYTHON albo python, po lower() wszystko stanie się python.
Ćwiczenie
Napisz program, który sprawdzi, czy w zdaniu występuje słowo python, niezależnie od wielkości liter.
Mini podsumowanie – połączone umiejętności
Teraz możesz już łączyć różne elementy w jednym programie: input(), int(), if, for, split(), lower(), upper() i print().
Przykład programu
tekst = input("Podaj zdanie: ").lower()
slowa = tekst.split()
ile = 0
for slowo in slowa:
if "a" in slowo:
ile += 1
print("Liczba słów z literą a:", ile)
Ćwiczenia końcowe
- Policz liczbę słów w zdaniu.
- Znajdź najdłuższe słowo.
- Policz, ile znaków ma tekst bez spacji.
- Sprawdź, czy podana liczba jest dodatnia i parzysta.